≡ Menu

Terry Setch – Peintiadau   

31 Mawrth – 28 Ebrill 2017

Mae Terry Setch yn ffigwr pwysig a dylanwadol yn y byd celf yng Nghymru, a chreodd lawer o’i waith o’r 1980au ymlaen yn stiwdios artistiaid BayArt / Butetown.

Yn ystod ei yrfa chwe degawd mae Setch wedi dod yn enwog am ei ddulliau radical o beintio, lle bu’n cyfuno symudiadau’r corff â phrofiad yr amgylchedd naturiol. Nodwedd o’i beintiadau yw eu bod yn asio elfennau naturiol a synthetig, ac yn ymgorffori defnyddiau diwydiannol a malurion amgylcheddol ers y 1970au, gan gynnwys resinau, cwyr microgrisialog, polymerau ac eitemau plastig a ganfuwyd ar hap.

Thema a welir dro ar ôl tro yn ei waith, ers 1969, yw’r dirwedd lan môr a geir ar arfordir Penarth a’r cyffiniau yn ne Cymru. Yn ogystal â bod yn ail stiwdio ar gyfer cynhyrchu ei beintiadau, darparodd y traeth drosiadau pwysig am bryderon gwleidyddol a chymdeithasol cyfoes ehangach – yn enwedig effeithiau dinistriol llygredd. Mae Martin Holman wedi disgrifio’r traeth yng ngwaith Setch fel “yr arwyddlun Nevil Shute-aidd o loches olaf gwareiddiad rhag trychineb niwclear neu ecolegol.”  Mae Setch yn disgrifio’i gysylltiad cychwynnol â’r traeth fel un theatrig, gan gyfeirio ato fel ‘maes chwarae’ lle gallai ddatblygu syniadau. Yn y dechreuad dyfeisiodd berfformiadau defodol i archwilio posibiliadau’r amgylchedd mewn modd dychmygus – gan fynd ati’n systematig i godi adeileddau totemaidd o gerrig a malurion y traeth a dychwelyd wedyn i weld ble roedd y penllanw wedi gadael yr eitemau mewn trefniannau newydd ar hyd y traeth.

Am flynyddoedd lawer, cynhyrchai Setch ei beintiadau’n uniongyrchol ar y traeth, ar gynfasau tarpolin pwrpasol, gan ddod â’r darlun felly’n nes at ei brofiad o natur. Gan ganlyn ei ddiddordeb byw mewn undod ac anundod, trefn a rhwyg, caniataodd i rymoedd elfennol y traeth, fel y gwynt ac effeithiau dirywiol dŵr heli, drawsnewid ei ddefnyddiau, nes uno hyd yn oed y gwrthrychau mwyaf arwahanol, o hen sgerbydau ceir i’r creigiau o’u cwmpas. Fel y dywedodd, “Mae gan y traeth y grym i ffurfio popeth mae’n ei gyffwrdd ar ei ddelw ei hun.”