≡ Menu

Dim ond Geiriau (ydi iaith)

(A language is) Only Words. 

07 – 31 Awst 2018 

John Abell, Jonathan Adams, Iwan Bala, Ivor Davies, 

Peter Davies, Paul Eastwood, Peter Finnemore, Christine Mills, Sara Rhoslyn Moore.

Tra bo testun wedi bod yn elfen bwysig iawn mewn celfyddyd ôl-fodernaidd, bydd yr arddangosfa hon, dan ofal Iwan Bala, yn canolbwyntio ar ddefnyddio testun mewn modd sy’n dathlu’r traddodiad barddol Cymraeg, sy’n ffynhonnell parhad hunaniaeth ddiwylliannol y Cymry ers y bumed ganrif. 

Mae artistiaid o sawl cenhedlaeth, trwy ‘estheteg warchodol’ (is-destun i’r arddangosfa) yn troi’r ‘gair’ yn ‘ddelwedd’, ac wedyn yn ‘wrthrych’. Nid yn unig y cyflwynir iaith fel delwedd, ond iaith yw gwrthrych sylw’r artistiaid hyn. Mae’r ‘gwrthrychau’ a gyflwynir yn crisialu parhad hunaniaeth ddiwylliannol. Mae pob artist yn mynd ati mewn ffordd wahanol: rhai’n defnyddio testun ei hun, eraill yn delio â’r Gymraeg a’i chefnwlad ddiwylliannol.

Yn ôl damcaniaeth estheteg warchodol gall artistiaid chwarae rhan yn y gwaith o warchod hunaniaeth ddiwylliannol, yn hytrach na bod yn ddim ond cynhyrchwyr ‘celf er mwyn celf’ neu gelf sy’n ymwneud â hanes celf. Mae’n hyrwyddo’r syniad y gall celf gael swyddogaeth gymdeithasol benodol, yn enwedig mewn diwylliannau sydd wedi’u gwthio i’r ymylon. Wrth i rym gwleidyddol gael ei ail-ganoli fwyfwy yn nwylo criw dethol bach yn San Steffan, mae’r perygl i les economaidd, gwleidyddol a diwylliannol Cymru’n amlwg. Mae gan gelf ran i’w chwarae mewn gwrthsafiad, yn enwedig gwrthsafiad rhag anghofio pwy ydym ni fel pobl.